Bio-identieke hormonen overgang: werking, risico’s en kosten

Veel vrouwen in de overgang zoeken naar hormonen die verlichting bieden. Bio-identieke hormonen worden vaak als “natuurlijk” gepresenteerd, maar zijn ze echt veiliger of beter dan synthetische hormonen? Uit een overzicht van de Mayo Clinic blijkt dat er geen bewijs is dat bio-identieke hormonen beter werken dan traditionele hormoontherapie. Tijd voor een feitencheck.

Definitie bio-identiek: chemisch identiek aan lichaamseigen hormonen · Verkrijgbaarheid: op recept als geregistreerd geneesmiddel of via een bereidingsapotheek · Effect na 3 maanden: onvoldoende bewijs voor extra voordeel · Wetenschappelijke consensus: geen bewijs dat bio-identieke hormonen veiliger of effectiever zijn dan synthetische hormonen.

• Bio-identiek betekent chemisch identiek aan lichaamseigen hormonen (Mayo Clinic).
• Geregistreerde bio-identieke hormonen kunnen door een arts worden voorgeschreven (ACOG).
• Na 3 maanden hormoontherapie ervaren veel vrouwen minder opvliegers (Thuisarts.nl).
• Europees endocrinologisch advies: bio-identieke hormonen alleen overwegen bij intolerantie of medische noodzaak (European Society of Endocrinology).

Een directe vergelijking tussen geregistreerde bio-identieke hormonen en synthetische varianten laat een helder patroon zien:

Samengestelde hormonen via commerciële aanbieders vallen buiten de reguliere geneesmiddelencontrole en zijn niet door de overheid goedgekeurd (AAFP).

Na 3 maanden gebruik van hormoontherapie ervaren de meeste vrouwen aanzienlijk minder opvliegers, zo stelt Thuisarts.nl (Nederlands Huisartsen Genootschap).

De Europese richtlijn van de European Society of Endocrinology adviseert samengestelde bio-identieke hormonen alleen te overwegen bij intolerantie of medische noodzaak.

Bio-identieke hormonen worden vaak gepromoot als “natuurlijk” en “veiliger”, maar de wetenschap is duidelijk: er is geen bewijs dat bio-identieke hormonen veiliger zijn dan synthetische hormonen. De Mayo Clinic stelt dat bio-identieke hormonen niet veiliger zijn dan synthetische hormonen.

• De term “bio-identiek” betekent chemisch identiek aan lichaamseigen hormonen, maar is geen garantie voor veiligheid (Gezondheid en Wetenschap; Mayo Clinic).

De Australasian Menopause Society (NAMS 2022) noemt samengestelde bio-identieke hormonen niet aanbevolen.

Hormoontherapie, of die nu bio-identiek is of synthetisch, is geen afslankmiddel. De Mayo Clinic bevestigt dat er geen bewijs is dat bio-identieke hormonen beter werken. Hormoontherapie kan helpen bij het stabiliseren van de hormoonschommelingen, maar alleen therapie is geen wondermiddel. De ACOG benadrukt dat leefstijl de belangrijkste factor is.

• Natuurlijke alternatieven zoals fyto-oestrogenen (soja, rode klaver) zijn vrij verkrijgbaar, maar de Mayo Clinic stelt dat de werkzaamheid niet overtuigend is bewezen.

De Europese richtlijn van de European Society of Endocrinology zegt echter dat het bewijs voor klinisch relevante effecten zwak is. Voor echte overgangsklachten werken geregistreerde hormonen beter.

• Commerciële aanbieders overdrijven de veiligheid en effectiviteit (British Menopause Society).

“Na 3 maanden krijg je veel minder opvliegers.”

– Thuisarts.nl (richtlijn overgang)

“De term bio-identiek betekent dat de hormonen chemisch identiek zijn aan de lichaamseigen hormonen.”

– Gezondheid en Wetenschap

“Commerciële aanbieders presenteren bio-identieke hormonen vaak als veiliger, effectiever en beter afgestemd op het individuele lichaam.”

– Huisarts & Wetenschap

De keuze voor bio-identieke hormonen in plaats van synthetische hormonen is voor veel vrouwen een zoektocht naar wat het beste voelt. Geregistreerde bio-identieke hormonen zijn een bewezen optie, maar niet veiliger of effectiever dan synthetische middelen. Voor Nederlandse vrouwen in de overgang is de boodschap: bespreek je klachten met de huisarts, vraag naar een geregistreerd product en wees kritisch op aanbieders die maatwerk beloven zonder registratie.

Bio-identieke hormonen hebben dezelfde chemische structuur als de hormonen die het lichaam zelf aanmaakt (oestrogeen, progesteron).